24 Ekim 2014 Cuma

Kuzey Kore hakkında derleme

Kuzey Kore hakkındaki ikinci yazıyı oluşturmak hayli zor oldu.Yazıda derlediklerime geçmeden önce Kore halkı ve Kuzey Kore başlıklı ilk yazımı okumanızı öneririm.Herhalde bu yazı ilk yazıya göre daha heyecan verici bir şey olacak.O içine kapanık ama sinirlendiğinde çok sert olan Kuzey Kore hakkında bazı bilinmeyenler, yasaklar ve Kuzey Kore'de ki yaşantı hakkında bilgiler vermeye çalışacağım.

Yazıya geçmeden önce aşağıda yazan tüm bilgilerin Kuzey Kore resmi kaynaklarla birlikte bir internet derlemesi ve Kuzey Kore'ye gidebilen bazı insanların söyledikleri vasıtasıyla derlendiğini unutmamak lazım.Kuzey Kore hakkında bilgi edinmek ve bunu teyit ettirecek merci sıkıntısı da çekildiğini bilmenizi ve yazıyı ona göre okumanızı rica ediyorum.Aslında burdan çıkacak sonuç yazdıklarımın yanlış olduğu değil, yazdıklarımın medyadan toplanıldığıdır.Yazının altında kaynak linkler karışık olsa da var.Evet laf kalabalığı yaptığıma göre yazıya geçebiliriz.

Kuzey Kore hakkında bazı bilinmeyenler, yasaklar ve ilginç bilgiler 

Kuzey-Güney çatışmasının Kapitalizm-Komünizm çekişmesi sonucu ortaya çıktığını tarih kitaplarından biliriz.Yani Kuzey Kore'nin Çin ve Rusya, Güney Kore'nin ise ABD'nin hegemonyası altında ve abilerin ortaklaşa kararıyla 38. paralel Kuzey Kore-Güney Kore sınırı olarak belirlenmiştir.Ayrıca bu sınır dünyanın en silahlı sınırıdır.Güney Kore tarafında 30.000'e yakın ABD askeriyle birlikte Güney Koreli askerler beklerken, Kuzey Kore tarafında sadece eğitimlerini Amerika'ya lanet okuyarak yapan Kuzey Koreli askerler mevcut.
(Kuzey Kore-Güney Kore sınırı)
Kuzey Kore o kadar askerleşmiş bir ülke ki, askeri harcamalar gayrisafi milli hasılanın yaklaşık üçte birini oluşturuyor.Bunu daha iyi anlamak için Türkiye üzerinden örnek verirsek, Türkiye GSMH'nın %2,5 gibi bir oranını(18.6 milyar) [2012 kayıtları] askeri harcamalara ayırıyor.İki ülkenin GSMH aynı değil ama aradaki 'yüzdelik oranı' gördünüz herhalde.

Her dört kişiden biri askeriyeye hizmet eden Kuzey Kore Devleti'nin sivil başına düşen asker sayısında dünyada 1. sırada yer alması şaşırtıcı olmasa gerek.Askere gösterilen hürmet her geçen gün azalsa da, askerleri elle göstermek, onlara el sallamak ve gözlerine bakmak yasak.Ülkenin nüfusu 23 milyon civarında olmasına rağmen dünyanın en büyük 5. ordusuna sahip.

Kuzey Kore'de Koreliler nüfusun yüzde 99,8'ine sahip.Yani bu ülke nüfus homojenliğinde de zirveyi oynuyor.Kuzey Kore'den dünya medyasına yansıyan bazı trajik haberleri başlıklarıyla önceki yazıda göstermiştim.Ama bana en ilginç gelenlerden biri Kuzey Kore'de 80 kişinin Güney Kore filmleri ve porno izlediklerinden ötürü idam edilmesiydi.Halk bu hanedanlıktan çok çekiyor gibi.Birde herkesin evinde Kim Il-Sung, Kim Jong-Il ve Kim Jong-Un'un resimlerinin kanun gereği duvarda asılı olmak zorunda olduğu bilmek, aynı Nazi Almanyası gibi ürpertici.

Yazının bundan sonraki kısmını paragraflar halinde değil de, daha okunası maddeler halinde devam edeceğim.Hem sizin için hemde benim için daha kolay olacak gibi.Biraz nefeslendiğimize göre devam edebiliriz.

2011'den beri karışık olan Suriye hakkında Kuzey Kore Haber ajansı ''Kuzey Kore, Suriye hükümetine destek için pilotlarını gönderirken, Suriye ise Kuzey Kore'ye mali destek sağlıyor.'' diye radyodan kayıt geçti.Yani Suriye konusunda Kuzey Kore Esad'ı destekliyor.

Şu an Güney Kore’de Kuzey Kore’den kaçan yaklaşık 26 bin kişi yaşıyor.Kuzey Kore-Güney Kore sınırını bizim Suriye sınırı gibi yol geçen hanı sanmayın sakın.Ülkeden kaçmak, en az bu ülkede yaşamak kadar zor.

Kuzey Kore'de iki TV kanalı var ve bunların ikisi de Devlet Televizyonu.Banttan neredeyse bütün gün propaganda yayınları yapılıyor.

Devlet televizyonunun vazgeçilmez haber spikeri (aşağıda).Her haberi kağıttan okumak zorunda.Yorum yapması yasak.
Bu haber spikerinin haber sunuşunu da görmek istersiniz diye düşünmüştüm.
Pyongyang yönetimi bu yıl yani 2014'de yılbaşında ilk defa yabancılara kapısını açmıştı.Daha önce yabancıların yılbaşında ülkeye girmesinin yasak olduğu bilindiğine göre bir yasak daha şimdilik kalkmış görünüyor.

Kuzey Kore'nin ünlü Arirang Festivali Guinness Rekorlar Kitabı tarafından dünyanın en büyük gösterisi seçilmiştir.Tam 100 bin gönüllü aylarca, senede bir hafta sahnelenen Arirang gösterisi için çalışıyor.Abartı olacak ama her pikselde insan var gibi.(Bayrak falan hep insan)
Kuzey Kore uluslararası insan hakları örgütlerine rapor vermeyi ve hak ihlallerine yönelik suçlamaları reddediyor.Bunun için de bu konuda kesinleşmiş bilgi çok az.

Kuzey Kore'de halk, yönetim tarafından belirlenen saç modelleri arasından seçim yapmaya 'teşvik ediliyor'. Buradaki teşviğin nasıl yapıldığını anlamışsınızdır.
Gazetecilerin gizli video kayıtlarında görünen bir şey olarak da Kuzey Kore halkı, her sabah marşlar eşliğinde toplanıp işlerine gidiyor.

Ülkede devletin yayınladığı 2 gazeteden biri (aşağıda), ülkenin her yerinde ve insanlar 'devletin halkın görmesini istediği şeyleri' okuyor.
Kuzey Kore ilk kayak merkezini 1 Ocak 2014'de Masik Dağı'nda açtı.
Kuzey Kore'nin başkenti Pyongyang'da adı 'lanetli otel'e çıkan Ryugyong Hotel, 2008 yılında Esquire dergisi tarafından tarihin en çirkin binası seçilmişti.
Köpeklere yedirilen, idam ettirilen, ahıra attırılan özetle nasıl öldüğü belli olmayan ama öldüğü bilinen Kim Jong-Un'un eniştesinin karısı yani halası Kim Kyong-hui, ülkenin tek kadın generalidir.(niye bu kadar uzattım anlamadım)
24 milyonluk ülkede 1 milyon kişi cep telefonu kullanıyor ve tek mobil operatörü var.O da Mısırlı Orascom şirketine ait.Mısır ile olan ilişkiye dikkat çekmek amaçlı Aralık 2013'de Kuzey Kore ile darbe yönetimindeki Mısır arasında kültürel işbirliği anlaşması imzalandı ve anlaşmanın içeriği hakkında bilgi verilmedi.

2004 yılında Ryongchon demir yolunda Kim Jong-Un'un babası Kim Jong-il’i taşıyan trenin geçmesinin ardından bir patlama meydana gelmişti.Bunun üzerine bombayı patlatmak için cep telefonu kullanıldığı saptanmış ve böylece cep telefonu 2004'de Kuzey Kore'de yasaklanmıştı.Aradan dört sene geçti ve 2008'de cep telefonu yasağı kaldırıldı.
(Sigarasını tüttüren Kuzeyli abimizin telefon keyfi)
Halkın geneli günlerine, liderlerinin heykellerine çiçek sunarak başladığı gazeteciler tarafından medyaya düşenler arasında.

Başkent Pyongyang’dakiler başkentte ikamet etmeyi General’e en yakın olduklarından dolayı onur olarak görüyorlar.Bizim ülkemizde Atatürk'e tapan var deniyor ama siz birde buradakileri bir görün.

Ülkenin geneline bakarsak temel ulaşım kaynağı bisiklet ve halk arasında tabana kuvvet diye tabir ettiğimiz yürümek. Kuzey Kore'de kadın-erkek herkes haftada altı gün çalışıyor ve ortalama bir devlet maaşı 100-200 Avro(resmi kaynak öyle diyor).

Komünist ülkede olmaması gereken bir şey de özel mülkiyettir.Ters köşe yapmıyorum burada da özel mülkiyet kavramı olmadığı için, insanlar kendi evlerini de inşa edemiyor.Evleri devlet dağıtıyor.Yeni evli çiftler için en küçük ev boyutu 30-50 m2 olduğu söyleniyor.Çocukları olan çiftler yetkililere tekrar başvuru yapıyor ve evini değiştirebiliyor.En büyük evin boyutununda resmi kaynaklarca 150 m2 olduğu belirtiliyor.Ayda 5 Avro kullanım bedeli veriliyor.Yani vergi yok, kira yok.
Devlet tarafından sadece ünlü oyunculara, başarılı sporculara ve önemli mevkideki insanlara büyük evler tahsis ediliyor.Ayrıca bu önemli mevkidekilerin sadece 'bazılarına' araba ve her ay ücretsiz benzin de, devlet tarafından verildiği biliniyor. (Buna da olduğu kadarıyla eşitlik deniyor)

Tek başınıza bir eve çıkmak diye bir şey söz konusu bile değil.Yok efendim ben artık ailemle kalmam öğrenci evine geçicem diyorsan senin beğenmediğin öğrenci yurtlarını gösteriyor devlet sana.Yani özetle sadece aile veya kardeşlerle kalabilme şansın var.

Evlilikle birlikte soyadı değişikliği diye bir şey yok. Bunun yerine evlenen kişilerin kimlik numaraları değişiyor.

Boşanma çok ama çok az.Yine de 'boşanma hakkı' ülkede var.Boşanınca çocukların velayetini kim alırsa evde ona kalıyor.Çocuklar anne veya babadan hangisinde kalmak istiyorsa kendi seçebiliyor.

Sen o kadar yıl evli kal, sonrada babanın evine dön, koyar adama.Ama Kuzey Kore'de velayeti almayan ebeveynin kaderi bu.

Sanayileşmeyle birlikte halkın %60'ı şehirlerde yaşamaya başlamış.

Emeklilik yaşı kadınlarda 55, erkeklerde 60. Emeklilik maaşı olarak da devlet maaşın yüzde 60'ını ödüyor.

Ülkede eğitim bizdeki 4+4+4 gibi değil, 1(anaokulu) + 5(ilkokul) + 3(ortaokul) + 3(lise) yıl olmak üzere 12 yıl zorunlu eğitim.

İnternet yok intranet sistemi var.Yani belli bir ağ var ve bu ağda devletin izin verdiği sitelere erişim sağlanabiliyor.

Kuzey Kore'nin düşmanı kardeş Güney Kore'deki 'Milli Güvenlik Yasası' gereğince, ülkeden Kuzey Kore'ye ait internet sitelerine girilemiyor. Aynı yasa gereğince Kuzey Kore rejimini, Güney Kore'den üstün tutan söylemlerde bulunmak da yasak.Yani Güney Kore bir yere kadar özgürlük diyor.
(Görsellik olsun diye koydum, bi anlamı yok)
Ülkeyi ziyaret eden turistlerin rehbersiz gezmesi de, gece otel dışına çıkması da yasak.Bunu giden her turist teyit ediyor.

Ülkeye gelen turistlerin fotoğraf çekme serbestliği yok.Turistlerin sadece izin verilen bölgelerde fotoğraf çekilmesine izin veriliyor.

Kuzey Kore'de kadınların pantolon giymesi yasaktı, ve 2010 yılında bu yasak kaldırıldı.

Yine bir yasak haberi daha, 2012 yılına kadar pizza ve hamburger yasağı vardı ve bu yasak da yeni liderle birlikte kaldırıldı.

Kuzey Kore vatandaşlarının yurt dışına çıkması da yasak, yurt dışından haber alması da.Özel izinlerle imtiyazlı kişilerin yurt dışına çıkmasına izin verildiği belirtiliyor.

Ülkede Songbun sistemi var.Kuzey Kore kurulduktan sonra rejimin ülke içinden gelebilecek tehditlere karşı korumak için oluşturulmuş bir sistem. ''Memlekette vatan haini çok'' diyenler için. Songbun sistemi hakkında tam net bilgim yok ama Alper hocanın açıklamasından anladığım üzre, devlet her vatandaşı politik olarak güvenilirlik konusuna göre sınıflandırıyor.Dış dünyada herhangi bir yakınının olması (haberleşmek yasak olsa da) kişinin Songbun puanını düşürüyormuş.

Kuzey Kore’de sınıflandırmayla alakalı:
1. Çekirdek sınıf: Nüfusun yaklaşık %30′u. Devrimciler, savaş kahramanları, çiftçi ailelerin torunları. Soyunda, bugünkü ailesinde ve kendisinde rejim karşıtı sayılabilecek hiçbir eylem ve konuşma kaydı veya şüphesi olmayanlar.
2. Aradakiler : Yaklaşık %50. Soylarında Güney Kore veya Çin’de yaşamış kişiler, orta ölçekte tüccarlar, dini inanca sahip kimseler olanlar.
3. Düşmanlar: Yaklaşık %20. Soylarında arazi sahipleri, kapitalistler, dindarlar, siyasi suçlular, Kore Savaşı’nda Güney tarafını tutan kişiler olanlar.Parti veya rejimden hoşnut olmayanlar, yurt dışıyla bağlantı kurmuş kişiler. Kuzey Kore’de yaşam bu insanlar için çok zor.
Başkent Pyongyang'a taşınmak isteyen bir Kuzeylinin tek geçerli sebebi iş yerinde değişiklik olması.Bunun dışında sebepler kabul edilmiyor.

Elektrik kesintilerinin bol olduğu Kuzey Kore'de, gece de elektriğin hiç olmadığı söyleniyor. Alper Hocanın Kuzey Kore gezisindeki kayıtlardan bir video:


Video başlığına tıklayıp da youtube da kaybolmayın, hızla devam ediyoruz.

Güney Kore'de 500 km uzunluğundaki metro hattına rağmen, Kuzey Kore'de 23 km uzunluğundaki, 17 istasyonu olan Pyongyang metrosu var.İki ülkenin başkentlerinin metro güzergahları ise işin sonu: 
'Parasız eğitim' diye bir kavram yok, halk paralı eğitim var mı ki dünyada diye kendilerine soruyor.Çünkü ülkede hep eğitim tamamen ücretsiz olmuş.

Kuzey Kore'de film ve dizilerini pazarlıyor. [www.kmvc5.com adlı] internet sitesinde Kuzey Kore yapımı çizgi filmler, belgeseller, tiyatrolar, şarkılar ve resimleri de satışa sunuluyordu.Ama şuan internet sitesi kapalı.Kuzey Kore'ye destek vermek zor değil yeni site açıldı.Kuzey Kore resmi olarak DVD, mp3, bayrak gibi ürünlerini artık http://dprk.xopie.com/ adlı siteden satıyor.150€'yu geçen alışverişlerde de kargo ücretsizmiş!

Kuzey Kore’de siyasi havaya gelirsek, 5 yılda bir seçimler yapılmakta ve en son seçim 9 Mart 2014'de yapıldı.
(Kuzey Kore'de oy sandığı)
İnanmazsınız devlet ajansı KCNA’dan yapılan açıklamada Kim Jong-Un’un seçimlerden yüzde yüz oy aldığı dünyaya duyuruldu.
Seçim sonrasında balkon konuşması adetinin olmadığı Kuzey Kore'de seçim sonuçlarına sevinen Kuzey Kore askerleri:
Kuzey Kore'de seçimlere 3 parti girdi ve bu partilerin adları hükümetteki İşçi Parti'si, Sosyal Demokrat Parti ve Chundo Gençlik Partisi.

Biliyorsunuz ki Kim Jong-Un eniştesini infaz ettirmişti.Parlayan güneş Jong-Un infaz ettirmekle kalmadı, eniştesine ait tüm görüntülerden de kurtulmak için elinden geleni yapmaya devam ediyor.Örnek olarak devlet televizyonu tarafından yayınlanan ‘Büyük Yoldaş’ adlı belgeselde enişte bey var ama belgeselin yeni halinde yok.
Kuzey Kore'de futbol maçları seyirciler tarafından sevinmeden ve hiç tezahürat yapılmadan izleniyor.Hatta gollere sevinmek ve tezahürat yapmanın dahi yasak olduğu söyleniyor. bkz.

31 yaşındaki forvet oyuncusu Hong Yong-Jo, Kuzey Kore'nin en ünlü futbolcusu:
150.000 kapasiteli Rungnado May Day Stadyumu.Dünyanın en yüksek kapasiteli stadyumu:
Kuzey Kore'ye ait, ülkedeki en ünlü meşrubat.İçinde C vitamini, sebze, meyve, şifalı otlar ve tahıl barındırıyor.
Karışık kuruşuk verdiğimiz bilgileri burada sonlandırıyorum.Kuzey Kore'nin meraklıları için youtube linkleri vereceğim.Ama ondan önce Candaş Tolga Işık'ın bir köşe yazısından alıntı yapmak istiyorum.
İnsanoğlu Ay’a 1969’da ayak bastı.
Aradan 43 yıl geçti.
Kuzey Koreliler hâlâ Ay’a gidildiğini bilmiyor!
Çünkü devlet Kore halkı “Neden biz gitmedik?” diye ayaklanabilir gerekçesiyle
basına bu konuda yayın yasağı koymuş...
43 yıldır yasak devam ediyor.
Kuzey Kore milli takımı 2010’da dünya kupasına katıldı.
İlk turda elendiler.
Teknik direktörleri de dahil bütün kadro cezaevine kapatıldı.
Ertesi gün devlet radyosu “Finalde kaybettik” diye haber yaptı.
(Yazıyı böldüm ama video altta)
Kuzey Koreliler hâlâ 2010’da final oynadıklarını sanıyor.
*
Birleşmiş Milletler’e göre Kuzey Kore’de 3 kişiden 1’i aç, 3 kişiden 2’si yoksul...
Gelir dağılımında dünyanın en kötüleri arasındalar...
Ama onlar öyle bilmiyor!
Çünkü basın hergün Kuzey Korelilere ne kadar iyi durumda olduklarını anlatıyor.
*
Kuzey Kore’de internet yasak!
Televizyon ve radyo ise tek kanal...
Kuzey Koreliler sesini kısabiliyorlar ama tamamen kapatmaları yasak!
Hele akşam propaganda(!)... Pardon haber saatinde kapatmanın cezası hapis...
Amazonlarda yaşayan eski ilkel kabilelerin uçağı görünce korkup oklarını hazırlaması var ya,
Kuzey Kore halkı da bir nevi böyle.Zaten ülkeden kaçanların kapitalist ve rekabet içindeki bu hızlı yaşama alışması zor oluyormuş. bkz.

Merak edenler için yazıyı bitirmeden vereyim:

Kuzey Kore resmi tanıtım filmi :)
Daha iyi görüntü için tıklayın.

Kuzey Kore'nin resmi youtube kanalları:
https://www.youtube.com/user/stimmekoreas (en çok izlenen)
https://www.youtube.com/user/rodrigorojo1
https://www.youtube.com/user/uriminzokkiri

Kuzey Kore müziğini tatmak isteyenlere youtube kanalı:
https://www.youtube.com/user/ANStasyuk

Kuzey Kore meraklıları için okunası bir yazı olmuştur umarım.Sürç-i lisan ettiysek affola KİM Reis!

Kaynak:
http://www.21yyte.org/tr/arastirma/kuzey-kore/2013/04/22/6966/kuzey-kore-ile-savas-ve-bolgesel-dengeler 
http://www.zaman.com.tr/dunya_iste-kuzey-korenin-askeri-gucu_2072659.html 
http://www.bianet.org/biamag/dunya/132765-bilinmeyene-yolculuk-kuzey-kore 
http://www.radikal.com.tr/dunya/kuzey_korede_dusman_tv_izleyenlere_idam-1160328 
http://bianet.org/biamag/dunya/132774-kuzey-kore-de-yasam-pratikleri 
http://www.haber7.com/dunya/haber/1011588-guney-korede-siber-ihanet-tartisiliyor 
http://www.milliyet.com.tr/pizza-ve-hamburger-artik-serbest-/dunya/dunyadetay/04.07.2012/1562732/default.htm
http://onedio.com/haber/gittikce-yakinlastigimiz-kuzey-kore-ye-gitmek-icin-20-sebep-273446
http://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/111176.aspx
http://www.korea-dpr.com/
http://www.naenara.com.kp/en/ 
http://www.rodong.rep.kp/ 
http://www.aksam.com.tr/dunya/kuzey-kore-lideri-kim-secimlerde-yuzde-yuz-oy-aldi/haber-290882
http://turkish.ruvr.ru/2014_01_01/kuzey-kore-ilk-kayak-merkezini-acti/ http://www.candastolgaisik.com/ctiyazi.php?id=380
http://www.kcna.co.jp/index-e.htm
http://www.celebialper.com/category/kuzey-kore